GEO έρευνα

Με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων» το MEDASSET ετοίμασε ένα ερωτηματολόγιο για να αποτυπωθούν οι απόψεις και το επίπεδο ενημέρωσης των Ελλήνων για την ποικιλία της ζωής στον πλανήτη μας. 
Η δράση πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του «Countdown 2010», το δίκτυο που δημιουργήθηκε για να υποστηρίξει τη δέσμευση των παγκόσμιων ηγετών να σώσουν τη βιοποικιλότητα μέχρι το 2010.  Χορηγός Επικοινωνίας ήταν το περιοδικό GEO.

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, οι περισσότεροι Έλληνες αισθάνονται ότι δεν είναι καλά πληροφορημένοι για το περιβάλλον σε σύγκριση με τον μέσο Ευρωπαίο (Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 295 «Νοοτροπίες των Ευρωπαίων Πολιτών για το Περιβάλλον» 03/2008). Οι Έλληνες στην πλειονότητά τους (76%) κρίνουν ότι η κατάσταση του περιβάλλοντος στη χώρα τους είναι κακή. Το ελληνικό ποσοστό δυσαρέσκειας είναι το υψηλότερο αρνητικό της παρούσας έρευνας (Eυρωβαρόμετρο 70, 2008).

Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του GEO (www.geo-magazine.gr) από τις 17 Σεπτεμβρίου έως την 1η Δεκεμβρίου, έχουν ως εξής:

- Στην ερώτηση «Ποιες είναι οι σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζει σήμερα το περιβάλλον», το 88,6% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι θεωρούν την αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων ως τη σημαντικότερη απειλή, ενώ απάντησαν πως η ρύπανση των υδάτων (φυτοφάρμακα, απόβλητα κ.λπ.) και η κλιματική αλλαγή αποτελούν επίσης σημαντικές απειλές.  Ένα σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων, που αγγίζει το 70%, φαίνεται να θεωρούν πολύ σημαντική απειλή την απώλεια της βιοποικιλότητας. 

- Οι απαντήσεις στην ερώτηση «Ποιες είναι οι σημαντικότερες απειλές που αντιμετωπίζει σήμερα το περιβάλλον» δείχνουν ότι οι ερωτηθέντες θεωρούν όλες τις αναφερόμενες απειλές σημαντικές, με το 88,6% των ερωτηθέντων να επιλέγει την «Αλόγιστη χρήση φυσικών πόρων» ως «Πολύ σημαντική» ή «Αρκετά σημαντική».

- Αξιοπρόσεκτο είναι ότι το 60,5% των ερωτηθέντων δε γνώριζε για την ύπαρξη του στόχου του Περιβαλλοντικού Τμήματος του ΟΗΕ για το 2010 (2010 Biodiversity Target) που αφορά στη μείωση του ρυθμού απώλειας της βιοποικιλότητας του πλανήτη, παρ’ όλο που το 99% του δείγματος απάντησε πως τους αφορά η απώλεια της βιοποικιλότητας (ερώτηση 3).

- Από τα είδη που αναφέρονται στην ερώτηση «Ποια από τα προστατευόμενα είδη απειλείται πιο σοβαρά με εξαφάνιση στην Ελλάδα», το κατά προσέγγιση 64% των ερωτηθέντων επέλεξαν την Καρέττα καρέττα, τη Μονάχους μονάχους και την καφέ αρκούδα ως τα πιο απειλούμενα είδη. Σε μια προσπάθεια να ερμηνεύσει κανείς αυτά τα ποσοστά, θα έλεγε ότι οι ερωτηθέντες αναγνωρίζουν άμεσα αυτά τα τρία είδη ως απειλούμενα, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στην επαρκή πληροφόρηση που υπάρχει για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν αυτά τα είδη καθώς και για την προσπάθεια που συντελείται από τους διάφορους φορείς (π.χ. περιβαλλοντικές ΜΚΟ) για την προστασία τους. Παρ’ όλο που και τα υπόλοιπα είδη, όπως το κοινό δελφίνι και το τσακάλι, απειλούνται πολύ σοβαρά με αφανισμό, καθώς οι πληθυσμοί τους ολοένα και μειώνονται (τα ποσοστά τους στην πιο πάνω ερώτηση δεν άγγιξαν αυτά της θαλάσσιας χελώνας, της φώκιας ή της καφέ αρκούδας), οι ερωτηθέντες δεν τα αναγνώρισαν ως απειλούμενα. Αυτό μπορεί να οφείλεται αντίστοιχα στο σχετικά χαμηλό επίπεδο ενημέρωσης για αυτά τα είδη. 

- Όταν ρωτήθηκαν «Ποια είναι η κύρια πηγή ενημέρωσής σας για θέματα που αφορούν στο περιβάλλον και την προστασία του», το 33,6% απάντησε τηλεόραση/ντοκιμαντέρ, το 26,7% το ίντερνετ, το 23,8% τις ΜΚΟ και το 17,3% τα έντυπα μέσα. Από τα παραπάνω ποσοστά μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι γενικά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να ενημερώσει ή ενημερωθεί κανείς για την προστασία του περιβάλλοντος είναι τα διαδραστικά και οπτικοακουστικά μέσα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι κανείς από τους ερωτηθέντες δεν ενημερώνεται από εκστρατείες δημόσιων φορέων. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας δεν αποτελούσε, μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, προτεραιότητα στην κυβερνητική ατζέντα, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις μηδαμινές δαπάνες του κράτους για περιβαλλοντικές εκστρατείες και καμπάνιες. Ταυτόχρονα, αυτό ωθεί ολοένα και περισσότερο τις περιβαλλοντικές ΜΚΟ να αναλάβουν δράση, καθώς και να ενημερώσουν τους πολίτες.

- Το 53,3% θεωρεί ότι είναι επαρκώς πληροφορημένο ώστε να οργανώσει τις διακοπές του με τρόπο που να μην επιβαρύνει το περιβάλλον. 

- Η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων (81,4%) πιστεύει ότι οι περιβαλλοντικές ΜΚΟ, όπως το MEDASSET, μπορούν να επηρεάσουν τις πολιτικές και τους πολίτες προς όφελος της προστασίας της βιοποικιλότητας του πλανήτη μας. Τέτοιου είδους αποτελέσματα δίνουν ένα επιπλέον κίνητρο στις περιβαλλοντικές ΜΚΟ με πολύχρονη εμπειρία να συνεχίσουν το έργο τους. Ταυτόχρονα, όμως, επισημαίνουν πως οι ίδιοι οι πολίτες έχουν πλέον εναποθέσει τις ελπίδες τους στις ενεργές ευαισθητοποιημένες ομάδες που αναλαμβάνουν ευθύνες και δράση, τη στιγμή που οι κρατικοί φορείς αδρανούν.

- Στην ερώτηση «Ποιος νομίζετε ότι είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι θαλάσσιες χελώνες στην Ελλάδα;», ένα μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 66,1% απάντησε την τουριστική ανάπτυξη των παραλιών ωοτοκίας, που όντως αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις θαλάσσιες χελώνες Καρέττα καρέττα, οι οποίες είναι και το μόνο από τα τρία είδη θαλάσσιων χελωνών της Μεσογείου που ωοτοκεί στην Ελλάδα.

- Στην ερώτηση «Αν βρεθείτε σε παραλία ωοτοκίας, θα σας ενοχλούσε να τηρήσετε κάποια μέτρα προστασίας για τις θαλάσσιες χελώνες όπως η απαγόρευση», ένα συντριπτικά μεγάλο ποσοστό των ερωτηθέντων απάντησε αρνητικά και ότι θα τηρούσε τα μέτρα προστασίας.